Ekonomist Alaattin Aktaş, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın her ay gerçekleştirdiği Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçlarını analiz ederek, vatandaşların yatırım alışkanlıklarının pek değişmediğini ifade etti. Aktaş, Merkez Bankası’nın katılımcılara enflasyon ve döviz kuru beklentilerini sorduktan sonra yönelttiği soruyu aktardı: “Kur ve enflasyon beklentilerinize göre, şimdi yatırım yapacak olsanız aşağıdaki seçeneklerden hangisini tercih edersiniz?” Nisan ayı anket sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 82’si “Altın ve gayrimenkul (ev, dükkan, arsa) alırım” cevabını verdi. Bu oran Ocak ayında yüzde 84 seviyesindeydi. Aktaş, “Altın almayı düşünenlerin oranı biraz azalmışken, gayrimenkul tercih edenlerin oranı artış göstermiştir. Ancak yine de yüzde 82 gibi yüksek bir oran dikkat çekiyor.” değerlendirmesini yaptı.
Diğer yatırım seçenekleri olan vadeli mevduat, borsa, döviz, yatırım fonları, otomobil veya beyaz eşya tercih edenlerin toplam oranı ise yüzde 18’de kaldı. Aktaş, bu durumun ekonomiye yeterince katkı sağlamadığını ve bu tür tasarrufların değerli olmadığını belirtti. “Tasarruf, ekonomiye katkı sağlıyorsa kıymetlidir; örneğin, tasarruf mevduatı finansal sisteme kaynak oluşturmalı. Tasarruf borsa gibi alanlara yönelerek şirketlere destek olmalı, böylece yeni üretime katkıda bulunmalıdır. Ancak Türk halkının tercihi, ekonomiye katkı sağlamak yerine tam tersine yöneliyor” ifadelerini kullandı.
Özellikle altın alımını “ölü yatırım” olarak nitelendiren Aktaş, bunun Türkiye için daha fazla ithalat ve döviz çıkışı anlamına geldiğini vurguladı. Gayrimenkul yatırımının ise inşaat sektörünü desteklemesi nedeniyle tamamen “ölü yatırım” olmadığını belirtti. Aktaş, “Ya yastık altı ya da beton!” başlığıyla özetlediği bu durumu eleştirerek, “Vatandaşı altın almaya zorlayan etkenlerin de sorumluluğu var. Bu durumu görmezden gelmek doğru değil” dedi.
Merkez Bankası’nın enflasyon oranı hakkında vatandaşlara bilgi vererek “bilgi tedavisi” uyguladığını aktaran Aktaş, bu yaklaşımın etkili olmadığını belirtti. Nisan ayında hanehalkının bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon tahmini yüzde 51,6’ya yükseldi. Aktaş, “Ocak ve Şubat aylarındaki tahmin yüzde 48,8 iken, Mart ayında 49,9’a, Nisan’da ise 51,6’ya çıktı. ‘Bilgi tedavisi’ beklenen sonucu vermiyor!” dedi. Ayrıca, piyasa katılımcılarının ve reel sektörün tahminlerini yukarı yönlü güncelleyerek resmi enflasyon hedefi olan yüzde 16’da ısrar edilmemesi gerektiğini bir kez daha hatırlattı. Yazısının sonunda Aktaş, Merkez Bankası’nın 14 Mayıs’ta açıklayacağı enflasyon raporunda 2026 hedefini güncelleyebileceğini öngördü.
